Giới thiệu
Việt Nam có khoảng 3.260 km đường bờ biển và số giờ nắng trung bình từ 1.700–2.500 giờ mỗi năm, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu và nhu cầu năng lượng trong nước gia tăng, Việt Nam đang nổi lên là một thị trường đáng chú ý đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Theo VietinBank Securities, nhu cầu năng lượng tại Việt Nam dự kiến tăng trưởng trung bình khoảng 8,5% mỗi năm trong 5 năm tới.
Năm 2021 ghi nhận sự gia tăng đáng kể về công suất điện gió, từ 540 MW năm 2020 lên khoảng 4.000 MW vào cuối năm 2021, qua đó đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường năng lượng tái tạo có tốc độ phát triển nhanh tại Đông Á.
Tại COP26, Chính phủ Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Cam kết này tiếp tục được tái khẳng định tại COP28, khi Thủ tướng Chính phủ công bố Kế hoạch Huy động Nguồn lực nhằm đảm bảo nguồn tài chính phục vụ việc triển khai. Kế hoạch bao gồm gói tài chính ban đầu trị giá 15,5 tỷ USD và tập trung triển khai Quan hệ Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (JETP), được thiết lập giữa Việt Nam và Nhóm các Đối tác Quốc tế (IPG) tại Hội nghị Thượng đỉnh EU–ASEAN tổ chức tại Brussels vào tháng 12 năm 2022. JETP hướng tới huy động 15,5 tỷ USD từ nguồn vốn công và tư trong vòng 3–5 năm tới nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Mặc dù các yếu tố kinh tế vĩ mô và chính sách cho thấy tiềm năng tăng trưởng tích cực của thị trường năng lượng tái tạo, một số khoảng trống pháp lý vẫn tồn tại do khung pháp lý đang trong quá trình hoàn thiện. Một số lĩnh vực như cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), tín chỉ carbon và mô hình tự sản tự tiêu đối với điện mặt trời mái nhà (RTS) hiện chưa được quy định đầy đủ. Tuy nhiên, việc ban hành Quy hoạch điện VIII (PDP8) vào tháng 5 năm 2023 cùng với kế hoạch triển khai chi tiết được công bố vào tháng 4 năm 2024 cho thấy cam kết rõ ràng của Chính phủ trong việc phát triển năng lượng tái tạo và khuyến khích đầu tư tư nhân vào hạ tầng lưới điện. Những diễn biến này mở ra các cơ hội đáng kể cho nhà đầu tư, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của Việt Nam.
