TP. Hồ Chí Minh, Ngày 13 tháng 8 năm 2026
Giao dịch liên kết là một trong những lĩnh vực được các cơ quan thuế Việt Nam chú trọng kiểm tra nhất trong các cuộc thanh tra thuế. Từ năm 2020 đến năm 2025, cơ quan thuế đã thanh tra hơn 5.000 doanh nghiệp có giao dịch liên kết, dẫn đến việc truy thu, truy hoàn và xử phạt với tổng số tiền hơn 12.000 tỷ đồng.
Việc phát sinh giao dịch liên kết không đồng nghĩa với việc thực hiện chuyển giá hay vi phạm pháp luật về thuế. Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý thuế, giao dịch liên kết có thể làm phát sinh rủi ro về thuế, đặc biệt trong các trường hợp sau:
- Các khoản phí quản lý, lãi vay nội bộ, hoặc chi phí phân bổ từ công ty mẹ làm lợi nhuận tại Việt Nam liên tục ở mức thấp;
- Doanh nghiệp báo lỗ trong nhiều năm liên tiếp nhưng vẫn mở rộng quy mô hoạt động và tăng vốn;
- Doanh nghiệp có lợi nhuận trong giai đoạn ưu đãi thuế nhưng lợi nhuận giảm hoặc phát sinh lỗ sau khi thời gian ưu đãi thuế kết thúc;
- Doanh thu biến động không tương ứng với sự thay đổi của chi phí đầu vào;
- Tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp thấp hơn các doanh nghiệp tương đương hoạt động trong cùng ngành; hoặc
- Doanh nghiệp thực hiện giao dịch liên kết với các bên đặt tại quốc gia, vùng lãnh thổ có thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (“Thuế TNDN”) thấp hoặc không thu thuế TNDN.
Những thay đổi chính theo Nghị định số 255/2026/ND-CP
Ngày 30/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 255/2026/ND-CP (“Nghị định 255”), thay thế Nghị định số 132/2020/ND-CP và Nghị định số 20/2025/ND-CP. Nghị định 255 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026.
Các thay đổi chính được quy định tại Nghị định 255 bao gồm:
- Mở rộng phạm vi quan hệ liên kết để bao gồm một số giao dịch vay và cho vay liên quan đến cá nhân điều hành, kiểm soát và cá nhân có mối quan hệ thân thích, nhằm bảo đảm việc xác định quan hệ liên kết phản ánh chính xác hơn bản chất kinh tế của các giao dịch;
- Mở rộng các trường hợp doanh nghiệp được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ kê khai kê khai giao dịch liên kết;
- Ghi nhận Cơ sở dữ liệu quốc gia là một nguồn chính thức được sử dụng trong kê khai, xác định, quản lý giá giao dịch liên kết, và thiết lập thứ tự ưu tiên sử dụng cơ sở dữ liệu được công bố công khai, cơ sở dữ liệu thương mại và cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế; và
- Điều chỉnh ngưỡng Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (“Báo cáo LNLQG”) để phù hợp với các khuyến nghị của OECD, theo đó yêu cầu lập Báo cáo LNLQG đối với Công ty mẹ tối cao có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên trong năm tài chính liền kề trước năm báo cáo.
Nghị định 255 đánh dấu một bước tiến đáng kể trong việc đưa khung pháp lý về giao dịch liên kết của Việt Nam phù hợp hơn với Luật Quản lý thuế và các thông lệ quốc tế tốt nhất. Các quy định mới hướng tới tăng cường tính minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm tính nhất quán với các chuẩn mực của OECD.
Các lưu ý chính dành cho doanh nghiệp
Các doanh nghiệp có giao dịch liên kết nên chủ động đánh giá các rủi ro về giá giao dịch liên kết, bảo đảm kê khai đầy đủ và chính xác các thông tin liên quan, đồng thời duy trì đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh bản chất thương mại của các giao dịch, đặc biệt đối với các giao dịch liên quan đến phí bản quyền, phí quản lý, phí tư vấn và các khoản chi phí do công ty mẹ phân bổ.
Để tuân thủ khung pháp lý mới, doanh nghiệp nên sớm rà soát chính sách về giá giao dịch liên kết và quy trình lập, lưu trữ hồ sơ, áp dụng đúng thứ tự ưu tiên được quy định đối với các cơ sở dữ liệu khi thực hiện phân tích giá giao dịch liên kết, đồng thời đánh giá liệu doanh nghiệp có phải thực hiện nghĩa vụ lập và nộp Báo cáo LNLQG hay không.
—
Nếu doanh nghiệp đang rà soát các giao dịch liên kết hoặc đánh giá các rủi ro về thuế, vui lòng liên hệ với đội ngũ của chúng tôi:
📧 info@indochinecounsel.com
☎️ (+84) 28 3823 9640
