TP. Hồ Chí Minh, Ngày 15 tháng 10 năm 2026
Với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, Việt Nam đang định hướng gia tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện, thể hiện qua Quyết định số 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (“Quy hoạch điện VIII điều chỉnh”), với phương án phát triển tối đa các nguồn điện từ năng lượng tái tạo, góp phần thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và bảo đảm phát triển bền vững.
Trong bối cảnh đó và để triển khai Nghị quyết số 253/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 (“Nghị quyết 253”), Chính phủ đã ban hành Nghị định số 272/2026/NĐ-CP (“Nghị định 272”) quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Nghị quyết 253. Nghị định 272 có hiệu lực từ ngày 04/7/2026 đến hết ngày 31/12/2030, trong đó đáng chú ý là các quy định về lộ trình phát triển điện gió ngoài khơi, điều kiện đối với đơn vị khảo sát và nhà đầu tư, yêu cầu về hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi và thủ tục chấp thuận nhà đầu tư dự án lưới điện.
Lộ trình phát triển điện gió ngoài khơi theo hai giai đoạn
Trên cơ sở Nghị quyết 253, Nghị định 272 phân chia các dự án điện gió ngoài khơi thành hai nhóm theo thời điểm dự kiến vận hành (giai đoạn 2025 – 2030 và giai đoạn 2031 – 2035), kéo theo sự khác biệt về trình tự thủ tục, mức độ chuẩn bị hồ sơ và điều kiện triển khai dự án, đặc biệt là yêu cầu khảo sát thực địa, cụ thể như sau:
(i) Dự án vận hành trong giai đoạn 2025 – 2030: Nhà đầu tư có thể nộp hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư trên cơ sở số liệu nghiên cứu hoặc dữ liệu hiện có, mà chưa bắt buộc hoàn thành việc khảo sát thực địa.
(ii) Dự án vận hành trong giai đoạn 2031 – 2035: Nhà đầu tư phải được giao khu vực biển để khảo sát và chỉ được nộp hồ sơ sau khi đã có kết quả khảo sát thực địa.
Sự phân biệt này tạo điều kiện để các dự án dự kiến vận hành trong giai đoạn 2025 – 2030 được triển khai thủ tục đầu tư sớm hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu chuẩn bị dữ liệu khảo sát thực địa đối với các dự án vận hành thuộc giai đoạn sau (giai đoạn 2031 – 2035).
Điều kiện đối với đơn vị khảo sát
Theo Nghị định 272, đơn vị khảo sát là tổ chức đề nghị giao khu vực biển để khảo sát phục vụ phát triển dự án điện gió ngoài khơi. Nghị định 272 quy định cơ chế quản lý chặt chẽ đối với quyền khảo sát và đặt ra các điều kiện nhằm sàng lọc đơn vị khảo sát, ưu tiên những đơn vị có năng lực thực chất. Theo đó, giai đoạn khảo sát trở thành bước sàng lọc ban đầu, ưu tiên các nhà đầu tư có năng lực nhằm hạn chế tình trạng đăng ký khảo sát chỉ để giữ chỗ cho các dự án tiềm năng.
Cụ thể, đơn vị khảo sát phải đáp ứng các yêu cầu sau:
- Có vốn chủ sở hữu tối thiểu 01 tỷ đồng/MW công suất đề xuất khảo sát; trường hợp khảo sát nhiều dự án, mức vốn này được xác định tương ứng với tổng công suất đề xuất;
- Cam kết không yêu cầu hoàn trả kinh phí khảo sát trừ trường hợp doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ được cấp có thẩm quyền giao nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về điện lực;
- Có đề án khảo sát rõ ràng, phù hợp và khả thi; cam kết sử dụng nhân lực, hàng hóa và dịch vụ trong nước trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh về giá cả, chất lượng, tiến độ và khả năng cung ứng;
- Tuân thủ các quy định về quốc phòng, an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ môi trường; đồng thời có văn bản thống nhất của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Công Thương và Bộ Ngoại giao theo quy định.
Về cơ chế quản lý, Nghị định 272 quy định mỗi dự án chỉ được giao cho một đơn vị khảo sát, và hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ không được xem xét nếu khu vực biển đang được giao khảo sát hoặc chồng lấn với khu vực đã được giao khảo sát cho dự án khác, trừ trường hợp hồ sơ do chính đơn vị được giao khảo sát nộp. Quy định này nhằm tránh tình trạng chồng lấn hồ sơ và hạn chế các cạnh tranh không hiệu quả.
Điều kiện đối với nhà đầu tư dự án điện gió ngoài khơi
Theo Nghị định 272, doanh nghiệp lập hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư dự án điện gió ngoài khơi bán điện lên hệ thống điện quốc gia (nằm trong quy hoạch phát triển điện lực và dự kiến vận hành trong giai đoạn 2025 – 2030 hoặc 2031 – 2035) phải có vốn chủ sở hữu tham gia dự án không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư của dự án và có cam kết cho vay của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc tổ chức tín dụng khác đối với phần vốn còn lại. Trường hợp nhiều doanh nghiệp liên danh, điều kiện về vốn chủ sở hữu được tính trên tổng năng lực của các thành viên liên danh.
Ngoài ra, yêu cầu về tỷ lệ và cơ cấu vốn góp của nhà đầu tư được quy định cụ thể như sau:
Như vậy, nhà đầu tư cần đánh giá đồng thời khả năng thu xếp vốn và cơ cấu sở hữu dự kiến ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Đối với nhà đầu tư nước ngoài, việc lựa chọn đối tác Việt Nam và đáp ứng yêu cầu về sự tham gia của doanh nghiệp nhà nước (nếu áp dụng theo quy định) là những vấn đề cần được xem xét trong quá trình xây dựng phương án đầu tư.
Yêu cầu về hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư
Bên cạnh các tài liệu theo quy định của pháp luật về đầu tư, hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện gió ngoài khơi bán điện lên hệ thống điện quốc gia phải bổ sung thông tin về phương án đấu nối sơ bộ với hệ thống điện và các mốc tiến độ dự kiến thực hiện dự án.
Tùy theo giai đoạn dự kiến vận hành như đề cập ở trên, yêu cầu về thông tin khảo sát và khu vực biển cũng có sự khác biệt:
(i) Dự án vận hành trong giai đoạn 2025 – 2030: Với dự án chưa có kết quả khảo sát thực địa, hồ sơ phải có thông tin về dự kiến diện tích, vị trí khu vực biển sử dụng để khảo sát và thời gian thực hiện khảo sát. Với dự án đã có kết quả khảo sát thực địa, hồ sơ phải có thông tin về dự kiến vị trí, tọa độ và diện tích khu vực biển sử dụng để thực hiện dự án đầu tư.
Trong cả hai trường hợp, hồ sơ phải có số liệu nghiên cứu hoặc số liệu thu thập của khu vực đề xuất thực hiện dự án điện gió ngoài khơi.
(ii) Dự án vận hành trong giai đoạn 2031 – 2035: Ngoài thông tin về dự kiến vị trí, tọa độ và diện tích khu vực biển sử dụng để thực hiện dự án, doanh nghiệp phải có kết quả khảo sát thực địa gồm số liệu thực tế tại khu vực biển được giao để khảo sát (tốc độ gió, điều kiện địa hình, địa chất, khí tượng hải văn…).
Trong quá trình thẩm định, hồ sơ dự án còn được xem xét về mức độ phù hợp với các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, tài nguyên và môi trường biển, hàng hải, dầu khí, cũng như các quy hoạch và quy định pháp luật có liên quan. Do đó, doanh nghiệp cần rà soát các yêu cầu pháp lý này ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh vướng mắc trong quá trình thẩm định.
Bổ sung quy định cụ thể về thủ tục chấp thuận nhà đầu tư dự án lưới điện
Sự phát triển của các nguồn điện tái tạo đòi hỏi hạ tầng truyền tải được đầu tư đồng bộ nhằm hạn chế tình trạng quá tải và cắt giảm công suất phát điện. Vì vậy, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đã đặt ra định hướng phát triển hệ thống truyền tải điện đồng bộ với tiến độ các nguồn điện và nhu cầu phát triển phụ tải của các địa phương, sử dụng công nghệ hiện đại, đảm bảo tiêu chuẩn quốc tế và sẵn sàng kết nối khu vực. Để hiện thực hóa định hướng này, Nghị quyết 253 đã bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với nhiều dự án lưới điện thuộc quy hoạch, nhưng chưa quy định cụ thể về thủ tục chấp thuận nhà đầu tư đối với các dự án này.
Do đó, Nghị định 272 đã bổ sung quy định cụ thể về trình tự, thủ tục và hồ sơ chấp thuận nhà đầu tư đối với dự án lưới điện thuộc quy hoạch phát triển điện lực theo hướng đơn giản hóa: hồ sơ chỉ cần nộp tại một đầu mối duy nhất là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền; đối với dự án đường dây truyền tải điện đi qua nhiều tỉnh, nhà đầu tư chỉ cần nộp hồ sơ tại tỉnh nơi đường dây bắt đầu.
Kết luận
Nghị định 272 đã đặt ra yêu cầu nhà đầu tư chủ động hơn trong việc chuẩn bị dữ liệu khảo sát, xây dựng phương án tài chính và cơ cấu sở hữu, cũng như đáp ứng các yêu cầu pháp lý liên quan đến địa điểm và triển khai dự án. Theo đó, việc sớm rà soát khả năng đáp ứng các điều kiện này sẽ giúp hạn chế vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục, đồng thời nâng cao tính khả thi và hiệu quả triển khai các dự án điện gió ngoài khơi và lưới điện.
—
Nếu doanh nghiệp muốn tìm hiểu thêm về tác động của Nghị định số 272/2026/NĐ-CP đối với các dự án điện gió ngoài khơi hoặc phát triển lưới điện, hoặc cần tư vấn pháp lý phù hợp với nhu cầu cụ thể, vui lòng liên hệ với đội ngũ của chúng tôi:
📧 info@indochinecounsel.com
☎️ (+84) 28 3823 9640
