TP. Hồ Chí Minh, Ngày 16 tháng 7 năm 2026
Quy định mới về BHXH bắt buộc đang tạo ra tác động thực tế đáng kể đến hoạt động quản trị nhân sự và tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Không chỉ người lao động theo hợp đồng lao động, một số đối tượng trước đây không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nay cũng có thể phát sinh nghĩa vụ theo quy định mới. Tiêu điểm Pháp lý tuần này tóm tắt một số thay đổi chính và các lưu ý thực tiễn giúp doanh nghiệp chủ động đánh giá tác động và có sự chuẩn bị phù hợp trong quá trình triển khai.
Thay đổi mức lương cơ sở từ 1/7/2026
-
Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở sẽ tăng từ 2.340.000 đồng/tháng lên 2.530.000 đồng/tháng. Mặc dù Luật BHXH 2024 đã thay thế khái niệm mức lương cơ sở bằng mức tham chiếu, trong giai đoạn chưa bãi bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu vẫn được xác định tương ứng với mức lương cơ sở hiện hành.Theo đó, việc điều chỉnh này sẽ tác động trực tiếp đến các khoản đóng BHXH bắt buộc và BHYT.
-
Cụ thể, theo Luật BHXH 2024 và Luật BHYT sửa đổi, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc và mức tiền lương tháng tối đa để tính số tiền đóng BHYT đều không vượt quá 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Theo đó, từ ngày 01/7/2026, mức trần tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc và BHYT sẽ điều chỉnh lên 50.600.000 đồng/tháng. Bên cạnh đó, việc tăng mức lương cơ sở (tương ứng với mức tham chiếu trong giai đoạn chuyển tiếp) cũng làm tăng một số chế độ BHXH được xác định trên cơ sở lương cơ sở tham chiếu, như trợ cấp một lần khi sinh con, trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau hoặc sau thai sản.
Bổ sung đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc
Luật BHXH 2024 mở rộng các nhóm đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Một số nhóm đối tượng mà doanh nghiệp cần lưu ý như sau:
-
Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ một tháng trở lên, bao gồm cả trường hợp các bên sử dụng tên gọi khác cho hợp đồng nhưng nội dung thể hiện có dấu hiệu quan hệ lao động như có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên đối với bên còn lại. Quy định này phù hợp với cách tiếp cậncủa Bộ luật Lao động về việc xác định bản chất quan hệ lao động, thay vì chỉ dựa vào tên gọi hợp đồng.
-
Người lao động làm việc không trọn thời gian (part-time): Nếu tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn mức tiền lương thấp nhất làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc;
-
Người quản lý doanh nghiệp và một số chức danh quản lý không hưởng lương như: kiểm soát viên, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên không hưởng tiền lương.
Quy định rõ về mức đóng BHXH cho người quản lý doanh nghiệp
-
Một điểm mới đáng chú ý là người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương cũng thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Đối với nhóm đối tượng này, người tham gia được lựa chọn tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH, nhưng không thấp hơn mức tham chiếu và không vượt quá 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
-
Bên cạnh đó, để tránh việc một cá nhân phải tham gia BHXH bắt buộc tại nhiều nơi, Luật BHXH 2024 cũng quy định nguyên tắc xác định doanh nghiệp có trách nhiệm đóng BHXH trong trường hợp người quản lý đồng thời giữ nhiều vị trí hoặc có nhiều quan hệ lao động. Cụ thể:
– Người quản lý không hưởng tiền lương đồng thời là người lao động theo hợp đồng lao động thì tham gia BHXH tại doanh nghiệp nơi giao kết hợp đồng lao động;
– Người quản lý không hưởng tiền lương đồng thời là người quản lý có hưởng tiền lương thì tham gia BHXH tại doanh nghiệp nơi người đó hưởng tiền lương;
– Người quản lý không hưởng tiền lương làm việc tại nhiều doanh nghiệp thì tham gia BHXH tại doanh nghiệp đầu tiên mà người đó tham gia quản lý;
– Người quản lý có hưởng tiền lương làm việc tại nhiều doanh nghiệp thì tham gia BHXH tại doanh nghiệp đầu tiên mà người đó tham gia quản lý.
Việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đòi hỏi doanh nghiệp rà soát lại các loại hợp đồng đang áp dụng cũng như cơ cấu quản lý nội bộ để xác định đầy đủ các đối tượng thuộc diện phải tham gia, qua đó hạn chế rủi ro về tuân thủ và xử phạt hành chính.
—
Để được tư vấn về bảo hiểm xã hội bắt buộc, tuân thủ pháp luật lao động và các vấn đề pháp lý về nhân sự tại Việt Nam, vui lòng truy cập Lao động & Việc làm hoặc liên hệ đội ngũ của chúng tôi:
Email: info@indochinecounsel.com
SĐT: (+84) 28 3823 9640
