TP. Hồ Chí Minh, Ngày 26 tháng 8 năm 2026
Điểm đáng chú ý
Ngày 30/06/2026, Chính phủ ban hành Thông tư 34/2026/TT-NHNN hướng dẫn về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài (“Thông tư 34”), thay thế Thông tư 12/2016/TT-NHNN và các văn bản sửa đổi bổ sung (“Thông tư 12”). Thông tư 34 đã có hiệu lực từ ngày 31/7/2026.
So với Thông tư 12, Thông tư 34 cập nhật nhiều quy định để phù hợp với xu hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài đã được quy định tại Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 và Nghị định số 103/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về đầu tư ra nước ngoài.
Đáng chú ý, Thông tư 34 đã bổ sung (i) quy định về hồ sơ đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu đối với dự án không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (“GCNĐTRNN”), (ii) bổ sung các trường hợp đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối, và (iii) quy định rõ vấn đề tỷ giá được sử dụng các các văn bản đăng ký/ đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối. Các thay đổi này sẽ tác động trực tiếp đến các nhà đầu tư có kế hoạch đầu tư ra nước ngoài và làm rõ ràng hơn về các thủ tục áp dụng cũng như các cân nhắc tuân thủ.
Điều gì đã thay đổi?
1. Bổ sung quy định về hồ sơ đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu đối với dự án không thuộc diện cấp GCNĐTRNN
Theo đó, nhà đầu tư phải thực hiện đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu sau khi được cấp mã số khai hồ sơ tự động trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, được cơ quan có thẩm quyền của nước tiếp nhận đầu tư chấp thuận, cấp phép hoặc có tài liệu chứng minh quyền hoạt động đầu tư tại nước tiếp nhận đầu tư và đã mở tài khoản vốn đầu tư tại một ngân hàng được phép.
Việc đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu phải được thực hiện trước khi nhà đầu tư chuyển vốn đầu tư bằng tiền ra nước ngoài hoặc, trong trường hợp không phát sinh chuyển vốn đầu tư bằng tiền ra nước ngoài, trước khi thực hiện giao dịch chuyển vốn, lợi nhuận và khoản thu hợp pháp về Việt Nam thông qua tài khoản vốn đầu tư.
Hồ sơ đăng ký đối với nhóm dự án này bao gồm, về cơ bản:
- Văn bản đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu theo mẫu;
- Văn bản xác nhận của cơ quan thuế về việc hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế của nhà đầu tư, được cấp trong thời hạn không quá 03 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ;
- Tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư;
- Tài liệu chứng minh quyền hoạt động đầu tư tại nước tiếp nhận đầu tư và văn bản xác nhận của ngân hàng được phép về tài khoản trước đầu tư, tài khoản vốn đầu tư và tình hình giao dịch ngoại hối;
- Tài liệu chứng minh nhà đầu tư tham gia quản lý tổ chức kinh tế ở nước ngoài trong trường hợp tỷ lệ sở hữu vốn góp, cổ phần của nhà đầu tư nhỏ hơn 50%; và
- Các tài liệu khác liên quan đến hoạt động đầu tư ra nước ngoài, nếu có.
Đáng lưu ý, đối với các dự án mà pháp luật nước tiếp nhận đầu tư không yêu cầu giấy phép hoặc chấp thuận đầu tư, hoặc chỉ cấp phép sau khi nhà đầu tư đã thực hiện cam kết chuyển vốn đầu tư, hoặc giấy phép/chấp thuận đầu tư chưa thể hiện đầy đủ các thông tin cần thiết, Thông tư 34 cho phép nhà đầu tư sử dụng các tài liệu khác để chứng minh quyền thực hiện hoạt động đầu tư, như giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận thành lập pháp nhân ở nước ngoài, thỏa thuận hoặc hợp đồng đầu tư với đối tác nước ngoài, điều lệ, nghị quyết hoặc các tài liệu có giá trị pháp lý tương đương.
Tác động thực tiễn: Quy định này tạo cơ sở thủ tục rõ ràng hơn cho việc quản lý ngoại hối đối với các dự án không thuộc diện cấp GCNĐTRNN. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng việc không phải xin GCNĐTRNN không đồng nghĩa với việc được bỏ qua thủ tục quản lý ngoại hối. Đối với các dự án có phát sinh chuyển vốn bằng tiền ra nước ngoài, đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu vẫn là một bước cần hoàn tất với thời gian xử lý là 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, trước khi thực hiện chuyển vốn.
2. Bổ sung và mở rộng các trường hợp phải đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối
Thông tư 34 quy định cụ thể hơn các trường hợp nhà đầu tư phải thực hiện đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối khi có thay đổi so với nội dung tại văn bản xác nhận đăng ký giao dịch ngoại hối được cấp gần nhất. Các trường hợp đáng chú ý bao gồm:
- Thay đổi nhà đầu tư thực hiện dự án trong trường hợp chuyển nhượng một phần dự án đầu tư ở nước ngoài;
- Thay đổi địa chỉ của nhà đầu tư dẫn đến thay đổi Ngân hàng Nhà nước Khu vực có thẩm quyền xác nhận đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối;
- Thay đổi ngân hàng được phép nơi mở tài khoản vốn đầu tư;
- Thay đổi, bao gồm mở mới, tài khoản vốn đầu tư bằng loại ngoại tệ khác tại cùng một ngân hàng được phép;
- Tăng vốn đầu tư ra nước ngoài bằng tiền;
- Tăng số tiền dự kiến chuyển ra nước ngoài trong kỳ làm vượt hạn mức chuyển vốn đầu tư bằng tiền lũy kế theo tiến độ đã được xác nhận;
- Thay đổi thời hạn tiến độ chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài bằng tiền;
- Phát sinh số vốn đầu tư bằng tiền cần chuyển ra nước ngoài sau kỳ chuyển vốn cuối cùng trong tiến độ đã đăng ký;
- Thay đổi số vốn đầu tư bằng tiền được phép chuyển ra nước ngoài do sử dụng lợi nhuận của dự án ở nước ngoài để tiếp tục góp vốn cho chính dự án; và
- Thay đổi tình trạng pháp lý của dự án từ dự án không thuộc diện cấp GCNĐTRNN thành dự án thuộc diện cấp GCNĐTRNN, hoặc ngược lại.
Đặc biệt, đối với các trường hợp mà pháp luật về đầu tư yêu cầu cập nhật thông tin thay đổi trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, nhà đầu tư phải hoàn thành việc cập nhật thông tin này trước khi thực hiện đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối.
Tác động thực tiễn: Các thay đổi liên quan đến ngân hàng, tài khoản vốn đầu tư, tiến độ chuyển vốn hoặc cơ cấu vốn không chỉ là vấn đề quản trị nội bộ mà có thể làm phát sinh nghĩa vụ đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối. Vì vậy, nhà đầu tư nên xây dựng cơ chế theo dõi song song giữa việc cập nhật thông tin dự án đầu tư và việc đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối để tránh tình trạng thông tin trên hồ sơ đầu tư và hồ sơ ngoại hối không thống nhất.
3. Làm rõ cách xác định tỷ giá trong hồ sơ đăng ký giao dịch ngoại hối
Thông tư 34 lần đầu quy định tương đối cụ thể về tỷ giá được sử dụng để quy đổi vốn đầu tư bằng ngoại tệ sang đồng Việt Nam trong văn bản đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu hoặc văn bản Đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối. Theo đó, vốn đầu tư chuyển ra nước ngoài bằng ngoại tệ khi quy đổi sang đồng Việt Nam tại hai văn bản nói trên được tính theo tỷ giá bán chuyển khoản ngoại tệ niêm yết trên website của ngân hàng được phép nơi nhà đầu tư mở tài khoản vốn đầu tư tại thời điểm nhà đầu tư lập văn bản đăng ký giao dịch ngoại hối.
Tỷ giá này cũng được sử dụng để quy đổi vốn đầu tư bằng ngoại tệ sang đồng Việt Nam nhằm xác định dự án có thuộc diện miễn thực hiện thủ tục cấp GCNĐTRNN theo quy định của Nghị định 103/2026/NĐ-CP.
Trường hợp nhà đầu tư chuyển vốn đầu tư bằng một loại đồng tiền khác với đồng tiền vốn đầu tư đã đăng ký, tỷ giá quy đổi giữa đồng tiền vốn đầu tư và đồng tiền thực tế chuyển vốn là tỷ giá do ngân hàng được phép nơi mở tài khoản vốn đầu tư áp dụng tại thời điểm thực hiện giao dịch chuyển tiền.
Thông tư 34 cũng yêu cầu nhà đầu tư thể hiện và liệt kê cụ thể tỷ giá quy đổi trong hồ sơ, đồng thời cung cấp bản chụp tỷ giá của ngân hàng được phép tại thời điểm lập văn bản đăng ký giao dịch ngoại hối.
Tác động thực tiễn: Quy định mới giúp thống nhất cơ sở xác định giá trị vốn đầu tư khi thể hiện bằng các loại tiền tệ khác nhau, đồng thời hạn chế cách hiểu khác nhau giữa nhà đầu tư, ngân hàng thương mại và cơ quan quản lý. Trên thực tế, nhà đầu tư nên lưu giữ bằng chứng về tỷ giá được niêm yết tại thời điểm lập hồ sơ, đặc biệt trong trường hợp vốn đầu tư có giá trị lớn hoặc hồ sơ có nhiều loại tiền tệ.
Khuyến nghị dành cho nhà đầu tư
Nhà đầu tư, đặc biệt là doanh nghiệp có kế hoạch đầu tư ra nước ngoài, nên:
- Rà soát tình trạng pháp lý của dự án để xác định dự án thuộc hay không thuộc diện cấp GCNĐTRNN và cơ quan có thẩm quyền xác nhận đăng ký giao dịch ngoại hối tương ứng;
- Chuẩn bị hồ sơ quản lý ngoại hối song song với hồ sơ đầu tư, đặc biệt đối với các dự án không thuộc diện cấp GCNĐTRNN;
- Theo dõi riêng các thay đổi về vốn, tiến độ chuyển vốn, tài khoản vốn đầu tư và ngân hàng được phép để kịp thời xác định nghĩa vụ đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối; và
- Lưu giữ chứng từ về tỷ giá được ngân hàng được phép niêm yết tại thời điểm lập hồ sơ đăng ký hoặc đăng ký thay đổi giao dịch ngoại hối.
Nhận định của chúng tôi
Thông tư 34/2026/TT-NHNN đánh dấu bước cập nhật đáng kể trong cơ chế quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài, theo hướng đồng bộ hơn với Luật Đầu tư 2025 và Nghị định 103/2026/NĐ-CP. Bên cạnh việc bổ sung cơ chế đăng ký giao dịch ngoại hối đối với các dự án không thuộc diện cấp GCNĐTRNN, Thông tư 34 còn cụ thể hóa các trường hợp phải đăng ký thay đổi và thống nhất cơ chế xác định tỷ giá.
Về thực tiễn, các thay đổi này giúp làm rõ hơn mối liên hệ giữa hồ sơ đầu tư – tài khoản vốn đầu tư – đăng ký giao dịch ngoại hối – giao dịch chuyển vốn. Nhà đầu tư nên chủ động rà soát toàn bộ quy trình thực hiện thủ tục pháp lý và chuyển vốn của từng dự án để bảo đảm thông tin được cập nhật thống nhất và các thủ tục áp dụng được thực hiện đúng trình tự, hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình đầu tư ra nước ngoài.
—
Đọc các phần Chuyển động Pháp lý trước tại đây: Phần 1 | Phần 2 | Phần 3
—
Để được tư vấn cụ thể về các yêu cầu quản lý ngoại hối và hoạt động đầu tư ra nước ngoài, vui lòng liên hệ đội ngũ của chúng tôi:
📧 info@indochinecounsel.com
☎️ (+84) 28 3823 9640
